Hội nghị “Tổng kết thực thi pháp luật về phòng vệ thương mại và đề xuất giải pháp hoàn thiện” tại Hà Nội 06-06-2016

Hội nghị “Tổng kết thực thi pháp luật về phòng vệ thương mại và đề xuất giải pháp hoàn thiện” tại Hà Nội

edf40wrjww2News:News_Intro
Ngày 02 tháng 6 năm 2016 tại Hà Nội, Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) phối hợp với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổ chức hội nghị “Tổng kết thực thi pháp luật về phòng vệ thương mại và đề xuất giải pháp hoàn thiện” nhằm đánh giá hiệu quả thực thi, kiện toàn khuôn khổ pháp luật về Phòng vệ thương mại (gồm ba Pháp lệnh Chống bán phá giá, Chống trợ cấp và Tự vệ), qua đó hỗ trợ nâng cao năng lực phòng vệ hợp pháp của các doanh nghiệp trong nước.

edf40wrjww2News:News_Content

Tham dự hội nghị có ông Nguyễn Phương Nam – Phó Cục trưởng Cục Quản lý cạnh tranh (QLCT); bà Trần Đỗ Quyên – Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Công Thương); PGS.TS Phạm Tất Thắng - Nghiên cứu viên cao cấp, nguyên Giám đốc Trung tâm Thông tin – Bộ Công Thương; bà Nguyễn Thị Thu Trang – Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập – Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và các diễn giả đến từ Bộ Công Thương, Cục QLCT cùng với hơn 100 đại biểu từ các cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội, các doanh nghiệp, giảng viên các trường Đại học và các cơ quan báo chí, truyền thông trong nước.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Phương Nam – Phó Cục trưởng Cục QLCT cho biết  Việt Nam đã sớm nhìn nhận hội nhập quốc tế về kinh tế là sự nghiệp quan trọng của đất nước. Việt Nam là thành viên chính thức của nhiều thiết chế thương mại khu vực và thế giới. Điều này đồng nghĩa với việc chúng ta đã sẵn sàng chấp nhận một “sân chơi” và “luật chơi” chung, bình đẳng với mọi nước khác. Thực tiễn này đặt ra nhiều thách thức mới đòi hỏi phải được giải quyết một cách hợp lý để hài hòa, tránh xung đột giữa các lợi ích, trong đó đặt ra vấn đề giải quyết mâu thuẫn giữa hội nhập kinh tế quốc tế và bảo vệ lợi ích sản xuất trong nước. Rõ ràng, hội nhập quốc tế càng càng sâu và rộng thì biên giới địa lý càng mờ đi một cách tương đối và thị trường càng mở rõ một cách tuyệt đối. Tại Việt Nam, pháp luật về phòng vệ thương mại đã có những bước phát triển nhất định nhằm tái thiết lập trật tự trong cạnh tranh giữa hàng hóa nhập khẩu và hàng hóa nội địa, đúng với tư duy của chủ nghĩa tự do kinh tế, nhưng cũng là công cụ bảo vệ ngành sản xuất trong nước đối với hàng nhập khẩu. Số lượng yêu cầu của các nhà sản xuất trong nước gia tăng nhanh chóng cho thấy việc sử dụng các công cụ pháp lý là cần thiết và phù hợp nhằm bảo vệ sản phẩm, doanh nghiệp Việt Nam ngay trên thị trường trong nước trước những hành vi cạnh tranh không công bằng của doanh nghiệp nước ngoài; đồng thời thể hiện rõ rệt vai trò bảo vệ sự hình thành và tồn tại của các ngành sản xuất còn non trẻ của Việt Nam, là nội dung quan trọng đảm bảo cho hội nhập kinh tế quốc tế thành công.

Bà Phạm Châu Giang – Trưởng phòng Phòng Điều tra vụ kiện phòng vệ thương mại của doanh nghiệp trong nước – Cục QLCT cho biết, sau hơn 10 năm ban hành pháp luật Việt Nam về các biện pháp phòng vệ thương mại, Việt Nam đã tiến hành điều tra và áp dụng 4 vụ việc tự vệ trong đó áp thuế tự vệ đối với 3 mặt hàng (dầu thực vật, bột ngọt và phôi thép và thép dài) và 2 vụ việc chống bán phá giá trong đó áp thuế 1 mặt hàng (thép không gỉ cán nguội) và đang trong giai đoạn điều tra sơ bộ đối với thép tôn mạ. Thực tiễn này đánh dấu sự trưởng thành của của cơ quan điều tra cũng như thái độ mạnh dạn và tích cực của các doanh nghiệp đối với việc sử dụng các công cụ phòng vệ thương mại để bảo vệ ngành sản xuất trong nước trước những tác động tiêu cực của hàng hóa nhập khẩu. Tuy nhiên, số lượng vụ việc vẫn còn hạn chế so với nhu cầu bảo vệ ngành sản xuất trong nước, mức độ hiểu biết và nhận thức của doanh nghiệp sản xuất trong nước chưa cao, vai trò của các hiệp hội, các nhà nhập khẩu, luật sư về thương mại quốc tế vẫn còn mờ nhạt. Về tỷ lệ các biện pháp phòng vệ thương mại được điều tra, áp dụng tại Việt Nam, số vụ việc điều tra áp dụng tự vệ chiếm đa số (4/6 vụ việc). Trong khi đó, trong suốt 14 năm, Bộ Công Thương chưa tiến hành điều tra áp dụng biện pháp chống trợ cấp nào.

Nhìn từ góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Thu Trang – Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập – Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, rất ít doanh nghiệp (DN) Việt Nam sử dụng công cụ phòng vệ thương mại. Theo khảo sát về mức độ hiểu biết của DN về phòng vệ thương mại ở Việt Nam đối với hàng hoá nước ngoài gần đây của VCCI cho thấy, 15,09% DN không biết, 63,21% DN có nghe nói nhưng không biết gì sâu; 19,81% đã từng tìm hiểu sơ sơ và chỉ có 1,89 % DN đã tìm hiểu tương đối kỹ/Là bên liên quan.

DN vừa thiếu thông tin, khả năng huy động được nguồn lực để đi kiện của DN còn hạn chế, không có khả năng tập hợp bằng chứng. Theo đó, 41% DN được khảo sát cho biết không thể đáp ứng được các yêu cầu để đi kiện phòng vệ thương mại. Do vậy, để công cụ phòng vệ thương mại được sử dụng hiệu quả hơn ở Việt Nam, bà Nguyễn Thị Thu Trang kiến nghị DN cần phải chủ động cập nhật tìm hiểu thông tin về các nguy cơ cạnh tranh không lành mạnh, nhập khẩu ồ ạt (nguyên đơn); về các nguy cơ vụ kiện ảnh hưởng đến lợi ích của mình (bên liên quan).  Các cơ quan quản lý hiệp hội cung cấp thông tin, tăng cường hoạt động tư vấn ban đầu, định hướng cho DN để giảm chi phí, tăng cường kết nối, hướng dẫn DN. Đối với cơ quan quản lý nhà nước cần hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng vệ thương mại ở Việt Nam, các quy định cần chi tiết hơn. Qua đó, các bên biết mình được làm gì, không được làm gì, làm như thế nào. Căn cứ tính toán, các yêu cầu về tính xác thực của thông tin, các phương pháp sử dụng trong điều tra bảo đảm cơ quan điều tra thực hiện công việc một cách khách quan, đúng pháp luật, không lạm dụng thẩm quyền.  Đồng thời điều chỉnh pháp luật về cơ chế công khai thông tin, mở rộng phạm vi thông tin xuất nhập khẩu mà DN được phép tiếp cận; dịch vụ cung cấp thông tin chuyên sâu cho DN. Cải thiện cơ chế hỗ trợ tiền tố tụng và tố tụng như tư vấn đơn kiện, hỗ trợ tiếp cận thông tin thuộc phạm vi quản lý của cơ quan nhà nước; hỗ trợ trong quá trình tố tụng (đặc biệt trong điều tra thực địa/xác minh thông tin tin của nguyên đơn); hướng dẫn, hỗ trợ các bên liên quan (đặc biệt là các nhóm bị ảnh hưởng).

PGS.TS Phạm Tất Thắng - Nghiên  cứu viên cao cấp, Nguyên giám đốc Trung tâm Thông tin, Bộ Công Thương chia sẻ, chống bán phá giá là công cụ phòng vệ thương mại được sinh ra và áp dụng đầu tiên ở các nước phát triển như: Mỹ, Eu, Nhật Bản… Trong khi đó biện pháp tự vệ trong thương mại lại thường được áp dụng nhiều ở các nước đang phát triển để bảo vệ cho nền sản xuất nội địa còn non nớt của mình. Tuy vậy, trong những năm gần đây số vụ kiện chống bán phá giá lại xuất hiện đặc biệt nhanh và nhiều ở các nước mới nổi (BRICS), các nước đang phát triển. Số lượng thống kê các vụ kiện chống bán phá giá ở các nước Ấn Độ, Brazin, Nga, Thổ Nhĩ Kỳ… vượt trội so với các nước phát triển trong những năm gần đây đã chứng minh điều đó. Trong hoàn cảnh này đòi hỏi Việt Nam cũng cần phải chuẩn bị sẵn sàng về mặt pháp lý và nguồn lực cần thiết để có thể ứng phó kịp thời khi thấy cần phải áp dụng ba biện pháp phòng vệ thương mại mà các quốc gia đang áp dụng một cách phổ biến. Ở đây, rất cần sự chủ động của các nhà sản xuất trong nước trong việc chuẩn bị, nộp hồ sơ và cung cấp thông tin cho Cơ quan điều tra về các hành vi bán phá giá của các nhà xuất khẩu nước ngoài gây thiệt hại cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Ông Phạm Tất Thắng nhấn mạnh, gần đây trên thị trường xuất hiện ngày càng nhiều các hành vi gian lận đưa hàng hóa của các thương hiệu đã thành danh của Việt Nam ra gia công ở nước ngoài, sản phẩm hàng hóa của Trung Quốc được phù phép thành hàng “made in Viet Nam”, hầu hết các nguyên liệu phụ tùng là của Trung Quốc chỉ có khâu lắp ráp cuối cùng được thực hiện ở Việt Nam… Những sản phẩm này vừa vi phạm quyền sở hữu trí tuệ vừa dễ dàng bán phá giá trên thị trường Việt Nam, gây thiệt hại cho nền sản xuất nội địa. Vì vậy, cần phải chú ý đến hiện tượng này để ngăn chặn bằng các biện pháp phòng vệ thương mại của chúng ta. Đồng thời, cùng với tiến trình hội nhập quốc tế, chúng ta đã ban hành nhiều bộ luật mới, hầu hết các bộ luật cũ cũng được rà soát, sửa đổi để phù hợp với các cam kết quốc tế, đặc biệt theo yêu cầu của các FTA thế hệ mới. Đó là một việc làm cần thiết. Chính vì vậy, các văn bản pháp luật trong lĩnh vực phòng vệ thương mại cũng rất cần được đối chiếu rà soát để phù hợp với các quy định của các bộ luật khác như: luật đầu tư sửa đổi, luật doanh nghiệp sửa đổi, luật thuế xuất nhập khẩu, luật hải quan… Đó cũng là một trong những yêu cầu rất quan trọng đang đặt ra trong xây dựng các nghị định về phòng vệ thương mại Việt Nam.

Cũng trong hội nghị, bà Trần Đỗ Quyên – Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế - Bộ Công Thương đã có bài trình bày về những bất cập và yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp luật về phòng vệ thương mại. Pháp luật phòng vệ thương mại quốc tế và bài học cho Việt Nam là nội dung bài tham luận của ông Tô Thái Ninh – Phó Trưởng phòng Phòng Điều tra vụ kiện phòng vệ thương mại của doanh nghiệp trong nước – Cục QLCT.

Hội nghị đã nhận được những phản hồi tích cực từ phía các đại biểu tham dự. Bên cạnh đó, thông qua các bài trình bày tham luận, các nội dung thảo luận tại hội nghị, các đại biểu tham dự đã có được góc nhìn đa chiều về công tác thực thi pháp luật phòng vệ thương mại từ cả góc độ doanh nghiệp, hiệp hội; những bài học kinh nghiệm từ các nước trên thế giới; từ đó xác định những bất cập trong các quy định của pháp luật để đề xuất giải pháp hoàn thiện và sử dụng hiểu quả các biện pháp này tại Việt Nam.

Để tải nội dung tài liệu Hội nghị “Tổng kết thực thi pháp luật về phòng vệ thương mại và đề xuất giải pháp hoàn thiện” xin xem tại đây.

  • Tags:

Tìm từ ngày

Tìm đến ngày